Łuszczyca – przebieg choroby

Łuszczyca jest chorobą o bardzo różnorodnym przebiegu, na który mają wpływ czynniki takie, jak wiek pacjenta czy umiejscowienie ognisk chorobowych. Obserwuje się, że czasami choroba utrzymuje się przez lata. Zdarzają się też przypadki, gdy świeże zmiany zajmują miejsce starszych, ustępujących. Niekiedy przez bardzo długi czas występuje remisja choroby.

Rodzaje łuszczycy ze względu na aktywność choroby

Biorąc pod uwagę przebieg choroby, wyróżnić można trzy rodzaje łuszczycy: łuszczycę wysiewną lub kropelkowatą, przewlekłą stabilną łuszczycę i niestabilną wysiękową łuszczycę. Wysiewna łuszczyca to postać choroby z występującymi na ciele rozsianymi, swędzącymi grudkami. Zmiany chorobowe są małe lub punktowe z minimalną ilością łuski. Typowo objawia się jako łuszczyca kropelkowa i jest najczęściej poprzedzona infekcją paciorkowcami. Zwykle dotyka ludzi młodych. Choroba może ustąpić całkowicie, ale może też rozwinąć się w łuszczycę plackowatą. Przewlekła stabilna łuszczyca charakteryzuje się występowaniem blaszek pokrytych srebrzysto-białą łuską, obecnych najczęściej w miejscach typowych: takich, jak kolana, łokcie, szpara międzypośladkowa, tułów i skóra owłosiona głowy. U około 70% pacjentów chorobie towarzyszy świąd. Przebieg choroby jest przewlekły, z występowaniem zaostrzeń i remisji. Niestabilna wysiękowa łuszczyca charakteryzuje się mniejszą ilością łusek, ale większym stanem zapalnym i świądem. Początkowo choroba objawia się występowaniem drobnych grudek, po czym dochodzi do pokrywania się zmian dużymi łuskami.

Diagnostyka różnicowa w łuszczycy

Zwykle zmiany na skórze pacjenta i miejsca ich występowania są tak charakterystyczne, że bez trudu można rozpoznać chorobę. Niekiedy jednak pojawiają się wątpliwości diagnostyczne. Choroby przypominające łuszczycę to łupież różowy czy kiła wtórna, ponadto we wczesnym stadium do łuszczycy podobny jest łupież czerwony. W okolicach wyprzeniowych (pachy, pachwiny, szpara międzypośladkowa) łuszczycę należy odróżnić od drożdżycy i choroby Haileya-Haileya. Zmiany występujące na owłosionej skórze głowy, twarzy i klatce piersiowej przypominają łojotokowe zapalenie skóry. Zmiany łuszczycowe zlokalizowane na tułowiu należy odróżnić od wyprysku pieniążkowatego, przytłuszczycy plackowej oraz grzybicy skóry gładkiej. Zmiany łuszczycowe na dłoniach i podeszwach bywają trudne do rozróżnienia od zmian grzybiczych. W przypadku zmian na prąciu zmiany łuszczycowe należy odróżnić od drożdżakowego zapalenia żołędzi, zapalenia żołędzi typu Zoona i choroby Bowena.

Obraz histopatologiczny łuszczycy

We wczesnej zmianie rumieniowej zaobserwować można niewielki okołonaczyniowy naciek z limfocytów oraz bardziej widoczne naczynia. Następnie dochodzi do przechodzenia erytrocytów poza naczynia oraz do umiarkowanego przerostu naskórka. W złuszczających się grudkach obserwuje się kopczyki parakeratotycznej łuski oraz pewne ilości przerostu naskórka, a także wyraźne mitozy w dolnych warstwach naskórka oraz nacieki z neutrofilów. Neutrofile wędrują przez naskórek do warstwy rogowej. Małe skupienia neutrofilów wewnątrz warstwy rogowej wraz z towarzyszącą im parakeratozą określa się mianem mikroropni Munro. W mikroskopowym obrazie łuszczycy obserwuje się otoczenie skupisk neutrofilów przez pierścień martwych komórek naskórka – określanych jako krosty gąbczaste Kogoja.

W pełni rozwinięta srebrzysta blaszka łuszczycowa posiada charakterystyczne cechy takie, jak jednorodne wydłużenie sopli naskórkowych, cienką warstwę nadbrodawkową, ogniska parakeratozy i większe nagromadzenie neutrofilów. Zaobserwować można również egzocytozę erytrocytów i limfocytów z rozszerzonych naczyń brodawkowych. Wchłaniające się ogniska chorobowe cechują się początkami włóknienia, mniejszą ilością neutrofilów, bardziej zwartą parakeratozą, a także stopniowym powrotem do prawidłowej struktury naskórka.